Uyku apnesi halkımız tarafından bazen yanlışlıkla Uyku abnesi, uyku habbesi, uyku apsesi olarak adlandırılabilmektedir.
uyku apnesi
Uyku apnesi tedavi edilmezse ne olur?
Uyku apnesi tedavi edilmediği taktirde ortaya çıkan sorunları erken dönemde ve geç dönemde ortaya çıkan sorunlar olarak sınıflayabiliriz.
Erken dönemde kalitesiz ve yetersiz uykunun neden olduğu sabah yorgun uyanma, gündüz uyku hali, bilişsel fonksiyon bozuklukları gibi sorunlar görülebilir. Geç dönemde ise özellikle kalp ve beyin damarlarında olmak üzere büyük damarlarda ateroskleroz (damar sertliği) gelişimini hızlanması sık karşılaşılan problemlerdendir. Ne yazık ki uyku apne sendromu tedavi edilmediği taktirde hemen bütün organlar ve sistemlerde soruna neden olur.
Uyku apnesinin önemli bir sonucu gündüz aşırı uyku halidir. Uyku daha çok kişi otururken ya da önemsiz bir işle uğraşırken ortaya çıkar. Bu durumda hasta uyanık kalmakta yada konsantre olmakta güçlük çeker. Okuma ya da araba kullanmada zorlanırlar, çünkü bu monoton aktiviteler uykuyu daha da arttırır. Uyku apnesinin yol açtığı uykululuk pek çok trafik kazasına sebep olmuştur.
Tedavi edilmeyen Uyku apnesi sonuçları sağlığı tehdit eder. Tedavi edilmeyen Uyku apnesinin en iyi bilinen bazı önemli sonuçları aşağıdadır.
* Yüksek tansiyon
* Kalp krizi
* İnme
* Gündüz aşırı uyku hali
* Sabah baş ağrısı
* Rahatsız uyku
* Depresyon
* Sekse ilgide azalma, iktidarsızlık
* Gece sık idrara kalkma
Tedavi bu semptomları genellikle düzeltir ve Uyku apnesinin yüksek tansiyon gibi sonuçlarını önler ya da tedavi eder. Çoğu olguda tedavinin faydası, tedavi başlar başlamaz görülür.
Uyku ve Cinsel Yaşam
Horlama ve uyku apnesi olanlarda cinsel yaşam normal insanlara göre daha kötüdür. Eşi horlayan ve apnesi olan 1000′in üzerindeki kadınla yapılan bir araştırmada horlayanların ve apnesi olanların yatak partnerlerinin %81′i uykularından hoşnut olmadıklarını, bu nedenle de gündüzleri yorgun ve keyifsiz hissettiklerini söylemektedirler. Hasta eşlerinin %70′i çözüm olarak başka odada yatmayı tercih ettiklerini ifade etmektedirler, tatilde alınan alkol de bu durumu daha kötü hale sokmaktadır. 50 yaşın üzerinde erkeklerin %50′sinde horlama, %10′unda da uyku apnesi vardır. Yani en iyi ihtimalle bile her 2 çiftten birisi uyku sorunu yaşamaktadır.
Uyku apne sendromu başta olmak üzere bazı uyku hastalıkları erkeklerde iktidarsızlığa neden oluyorken kadınlarda da cinsel istek azalması sık olarak izlenmektedir.
Dahası iyi uyunmamış uyku ertesi gün işte daha az üretkenlik, daha az sağlıklı olma ve yolda daha fazla trafik kazası anlamına gelmektedir.
Horlama ve uyku apne hastalarının bir kısmı hekime cinsel yetersizlik sorununu araştırırken ulaşırlar. Uyku apne sendromu tanı ve tedavisini takiben de cinsel sorunları çoğunlukla ek bir tedavi gerekmeksizin kendiliğinden düzelir.
Uyku ve Çocuk
Uyku ve uyanıklık bozuklukları sadece erişkinleri etkilemez, çocuklar da uyku ile ilgili erişkinler gibi sorunlar yaşayabilirler. Uyku çocukların hayatında önemli bir yer kaplamaktadır. Çocuklarda uyku sorunları dikkat eksikliği, okulda başarısızlık, sosyal gelişme geriliği ve bazı fiziksel yeteneklerde gerilik gibi sorunlara yol açabilir. Uyku uzmanları çocukların gece en az 9 saat uyuması gerektiğini düşünmekle birlikte ev ödevleri, sosyal aktiviteler veya bilgisayar, internet gibi teknolojik bazı aktiviteler çocukların uyku saatlerini azaltmaktadır. Buna ek olarak anne ve babalar çocukların uyku problemlerini bir hastalık olarak algılamadıkları için tanı amacıyla hekime getirmezler ve tedavi olanaklarından yoksun kalırlar.
Yeterli miktarda gece uykusu uyumayan çocuklar için fiziksel ve zihinsel gelişme geriliği kaçınılmazdır. Anne ve babalar çocuklarının şu belirtilerini gördüklerinde mutlaka doktora başvurmaları gerekmektedir: Horlama, uykuda nefes durması, sabahları zor uyandırılma veya gündüz performansında düşme. Uyku apnesi (nefes durması), insomnia (uykusuzluk), huzursuz bacak sendromu ve narkolepsi gibi hastalıklar çocuklarda da erişkinlerdekine benzerdir. Uyku uzmanları çocuklardaki uyku sorunlarını yaşam tarzı değişiklik önerileri ile ve uygun tedaviler ile kolaylıkla tedavi edebilmektedirler. Anne ve babalara çocuklarının dinlendirici bir uyku uyumalarını sağlamak amacıyla önerilerimiz şunlardır:
- Çocuğunuzun her gece en az 9 saat uyuduğundan emin olun
- Çocuğunuzu aşırı ders yükünün altına sokmayın
- Düzenli bir uyku saati belirleyin
- Uyku zamanına yakın kafeinli gıdalar (kola, çikolata vs.) almamasını sağlayın
- Çocuğunuzun bir uyku ritüeli geliştirmesine yardımcı olun (Örneğin uyumadan önce düzenli olarak yapılacak diş fırçalama, vs gibi işleri hep aynı sıra ve şekilde yapması gibi)
- Akşam geç saatlere kadar uyanık kalmasına izin vermeyin
- Çocuğunuzun yatak odasının karanlık olduğundan emin olun
- Çocuğunuzun televizyon karşısında uyuya kalmasına izin vermeyin
- Çocuğunuzun yatağına özen gösterin
- Çocuğunuzun yatak odasının ısısını kontrol edin
